Tai nạn giao thông là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến chấn thương sọ não. Chấn thương sọ não có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, trong đó có rối loạn tâm thần kinh ở nhiều mức độ khác nhau như rối loạn trí nhớ, giấc ngủ, đau đầu, động kinh, thay đổi tính tình, dễ cáu thậm chí trầm cảm, lo âu, loạn thần.

Chấn thương sọ não là những va chạm vào đầu gây tổn thương xương sọ và nhu mô não. Chấn thương sọ não có tổn thương đa dạng như chấn động não, tổn thương xương, chảy máu nội sọ, dập não, xuất huyết dưới nhện, vết thương sọ não hở. Trầm cảm là một trong những rối loạn tâm thần thường gặp nhất sau chấn thương sọ não, gần một nửa số bệnh nhân chấn thương sọ não có biểu hiện trầm cảm trong năm đầu sau chấn thương.

Vậy các triệu chứng để nhận biết bệnh nhân trầm cảm sau chấn thương sọ não là gì?

– Khí sắc giảm: Khí sắc giảm biểu hiện nét mặt của bệnh nhân rất đơn điệu, buồn bã; tình trạng khí sắc giảm do buồn bã, chán nản, bi quan và mất hy vọng.

– Giảm sút rõ ràng các hứng thú, sở thích: Mất hứng thú hoặc sở thích hầu như luôn xuất hiện trong mọi mức độ trầm cảm. Bệnh nhân thấy mình đã giảm sút các sở thích trước đây, không còn quan tâm đến chúng nữa hoặc là mất hết các sở thích vốn có. Tất cả các sở thích trước đây đều bị ảnh hưởng nặng nề, kể cả ham muốn tình dục.

– Sút cân: Bệnh nhân ăn uống không ngon miệng, khi sự ngon miệng giảm sút, bệnh nhân thường sút cân nhanh chóng.

– Vận động tâm thần chậm chạp: Biểu hiện chậm chạp về suy nghĩ, chậm chạp về lời nói và vận động cơ thể; kéo dài khoảng thời gian ngừng giữa các câu. Lời nói của bệnh nhân giảm sút về số lượng, âm lượng, giọng điệu và cả về nội dung.

– Mệt mỏi, mất năng lượng: Năng lượng giảm sút, kiệt sức và mệt mỏi thường rất hay gặp. Thậm chí khi làm những công việc rất đơn giản cũng cần một sự tập trung lớn song hiệu quả công việc vẫn có thể bị giảm sút. Cảm giác mệt mỏi thường tăng lên vào buổi sáng và giảm đi một chút vào buổi chiều. Khi triệu chứng giảm sút năng lượng xuất hiện rõ ràng thì bệnh nhân hầu như không thể làm được việc gì.

– Cảm giác vô dụng hoặc tội lỗi quá mức: Bệnh nhân cảm thấy cuộc sống đầy những khó khăn, khó vượt qua được. Bệnh nhân tự cho rằng mình là gánh nặng của gia đình, xã hội.

– Giảm khả năng suy nghĩ, tập trung suy nghĩ: Nhiều bệnh nhân than phiền rằng họ giảm khả năng suy nghĩ, tập trung suy nghĩ hoặc đưa ra quyết định thậm chí dù là các quyết định nhỏ. Họ lãng trí rõ rệt và thường khó nhớ, khó suy nghĩ, khó tập trung chú ý vào một việc gì đó. Đây là triệu chứng thường gặp khiến bệnh nhân rất khó chịu và phải đi khám bệnh. Ở mức độ nhẹ, chúng có thể xuất hiện dưới dạng phân tán chú ý nhẹ hoặc khó nhớ.

– Ý tưởng hoặc hành vi tự sát: Hầu hết bệnh nhân trầm cảm chủ yếu đều có ý nghĩ về cái chết, nặng hơn thì họ có thể có ý định tự sát hoặc hành vi tự sát. Lúc đầu họ nghĩ rằng bệnh nặng thế này (mất ngủ, chán ăn, sút cân, mệt mỏi…) thì chết mất. Dần dần, bệnh nhân cho rằng bệnh nhân chết đi cho đỡ đau khổ, các ý nghĩ này biến thành niềm tin rằng những người trong gia đình, cơ quan… có thể sẽ khá hơn nếu bệnh nhân chết; từ ý nghĩ tự sát, bệnh nhân sẽ có hành vi tự sát. Khi phát hiện ra ý định tự sát ở bệnh nhân trầm cảm thì phải điều trị nội trú.

– Mất ngủ: Các bệnh nhân thường mất ngủ giữa giấc (nghĩa là tỉnh ngủ vào lúc ban đêm và khó ngủ tiếp) hoặc mất ngủ cuối giấc (nghĩa là tỉnh ngủ quá sớm buổi sáng và không thể ngủ tiếp). Mất ngủ đầu giấc (nghĩa là khó bắt đầu giấc ngủ) cũng có thể xuất hiện. Mất ngủ là triệu chứng gây khó chịu rất nhiều cho bệnh nhân.

Các rối loạn tâm thần trên có thể gây ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống, xã hội và công việc của bệnh nhân. Hiện nay, bệnh nhân, gia đình và xã hội chưa thực sự quan tâm đến vấn đề điều trị các rối loạn tâm thần nói chung và trầm cảm nói riêng sau chấn thương sọ não.

Đây là bệnh có thể điều trị được bằng các liệu pháp tâm lý, liệu pháp nhận thức hành vi, dùng thuốc chống trầm cảm, châm cứu, phục hồi chức năng tập luyện thể thao, vật lý trị liệu. Trong đó việc sử dụng thuốc có vai trò quan trọng và quyết định đến hiệu quả điều trị trầm cảm. Một số nhóm thuốc chống trầm cảm thường được sử dụng như: Thuốc chống trầm cảm ba vòng, thuốc chống trầm cảm đa vòng… Sau chấn thương sọ não, người bệnh có một số biểu hiện như trên nên đi khám và điều trị sớm để có kết quả tốt.